Landskjörstjórn

Landskjörstjórn er kosin af Alþingi eftir hverjar almennar alþingiskosningar og í henni sitja fimm menn og jafnmargir til vara. Landskjörstjórn var síðast kosin af Alþingi 5. júlí 2013. Landskjörstjórn velur sér sjálf oddvita og skiptir að öðru leyti með sér verkum. Það er borgaraleg skylda að taka sæti í kjörstjórn. Við ákveðnar aðstæður getur kjörstjórnarmaður þurft að víkja sæti, til dæmis ef til úrskurðar er mál, sem varðar maka hans eða ættingja. Landskjörstjórn skal eins og aðrar kjörstjórnir halda gerðabók og bóka gerðir sínar. Sjá einnig vef landskjörstjórnar.

Mörk kjördæma í Reykjavík

Kjördæmi eru samkvæmt kosningalögum sex talsins og ræðst afmörkun þeirra af mörkum einstakra sveitarfélaga. Reykjavíkurborg er þó skipt í tvö kjördæmi en ekki er lögfest hvar mörkin milli þeirra liggja. Þess í stað er landskjörstjórn falið að ákveða þessi mörk miðað við íbúaskrá þjóðskrár fimm vikum fyrir kjördag, 24. september 2016. Landskjörstjórn ber þá að miða við að kjósendur að baki hverju þingsæti í hvoru kjördæmi séu nokkurn veginn jafnmargir auk þess sem gæta skal þess, eftir því sem kostur er, að kjördæmin séu hvort um sig sem samfelldust heild. Landskjörstjórn auglýsir síðan mörk kjördæmanna í Stjórnartíðindum jafnskjótt og þau liggja fyrir og eigi síðar en fjórum vikum fyrir kjördag, þ.e. 1. október 2016. 

Undirbúningur að gerð kjörskrár

Sveitarstjórnir annast gerð kjörskráa á grundvelli kjörskrárstofna sem Þjóðskrá Íslands lætur þeim í té. Íslenskir ríkisborgarar, sem eiga ekki lögheimili hér á landi en áttu áður lögheimili í Reykjavík og eiga kosningarrétt til Alþingis, þarf að skrá á kjörskrá í öðru hvoru Reykjavíkurkjördæmanna. Sama á við um þá sem skráðir eru óstaðsettir í hús í Reykjavík. Þá sem fæddir eru fyrri hluta hvers mánaðar skal taka á kjörskrá í suðurkjördæmi en aðra í norðurkjördæmi. Landskjörstjórn er falið að ákveða hvar mörkin skuli vera.

Framboð

Framboðslista ber að afhenda yfirkjörstjórn í hverju kjördæmi sem metur hvort gallar séu á honum og eftir atvikum hvort ógilda beri listann. Ákvörðun yfirkjörstjórnar má umboðsmaður framboðslista skjóta til landskjörstjórnar sem fer með endanlegt úrskurðarvald um gildi framboðslista áður en kosning fer fram.

Yfirkjörstjórnir merkja framboðslista með listabókstöfum sem innanríkisráðuneytið hefur auglýst. Þegar því er lokið sendir hún listana til landskjörstjórnar ásamt öllum gögnum sem þeim fylgdu. Landskjörstjórn tekur listana til meðferðar og ef þörf krefur úrskurðar hún hverjum stjórnmálasamtökum skuli telja þá framboðslista sem í kjöri verða. Þá skal landskjörstjórn gæta þess að allir listar sem eiga saman séu merktir sama bókstaf í öllum kjördæmum. Að þessari athugun lokinni kunngerir landskjörstjórn framboðslistana með auglýsingu í Lögbirtingablaði, blöðum og Ríkisútvarpi eigi síðar en 10 dögum fyrir kjördag, 19. október 2016. Landskjörstjórn endursendir síðan yfirkjörstjórnum listana ásamt greinargerð um afgreiðslu sína auk þess sem hún sendir innanríkisráðuneytinu listana eins og þeir eru birtir.

Kosningaúrslit - úthlutun þingsæta

Yfirkjörstjórnir hafa almennt umsjón með talningu atkvæða, bæði kjörfundar- og utankjörfundaratkvæða. Að talningu lokinni senda þær landskjörstjórn skýrslu um atkvæðatölur á eyðublöð sem landskjörstjórn hefur látið þeim í té. Þegar skýrslurnar hafa borist kemur landskjörstjórn saman til að úthluta þingsætum. Auglýsir hún með hæfilegum fyrirvara hvar og hvenær hún kemur saman í þessu skyni þannig að umboðsmönnum stjórnmálasamtaka, sem boðið hafa fram, gefist kostur á að vera þar viðstaddir. Úthlutun kjördæmissæta á framboðslista fer fram samkvæmt reikniaðferð sem lýst er í 107. gr. kosningalaga. Þá fer úthlutun jöfnunarsæta á stjórnmálasamtök og framboðslista eftir reikniaðferð samkvæmt 108. gr. laganna. Því næst er fundin út atkvæðatala frambjóðenda á framboðslistunum í samræmi við 110. gr. laganna og á grundvelli hennar er skorið úr um sætaskipan frambjóðanda á hverjum lista. Landkjörstjórn lætur hinum kjörnu þingmönnum og jafnmörgum varaþingmönnum kjörbréf í té í samræmi við niðurstöðu sína um úthlutun þingsæta og tilkynnir innanríkisráðuneytinu um úrslit kosninganna ásamt því sem hún sendir nöfn hinna kjörnu þingmanna til birtingar í Stjórnartíðindum.

Komi upp ágreiningur milli landskjörstjórnar og umboðsmanna stjórnmálasamtaka um felldan úrskurð eiga umboðsmenn rétt á að fá bókaðan ágreining sinn í gerðabók landskjörstjórnar. Hún sendir innanríkisráðuneytinu eftirrit af gerðabók sinni um úthlutun þingsæta, svo og skýrslur þær og skilríki frá yfirkjörstjórnum sem ágreiningur kann að vera um. Alþingi á síðan endanlegt úrskurðarvald um gildi kosninganna.

Landskjörstjórn er svo skipuð:

Aðalmenn:

  • Kristín Edwald, formaður
  • Þórir Haraldsson, varaformaður
  • Sigrún Benediktsdóttir
  • Gunnar Sturluson
  • Ástráður Haraldsson

Varamenn:

  • Hrafnhildur Stefánsdóttir
  • Sigurjón Sveinsson
  • Halldóra Kristín Hauksdóttir
  • Haukur Guðmundsson
  • Anna Tryggvadóttir

Aðsetur landskjörstjórnar er í Kirkjustræti 8b.
Ritari landskjörstjórnar er Þórhallur Vilhjálmsson, netfang: thorhallurv@althingi.is
Sími: 563 0933 og 692 3101.

Póstfang:
Landskjörstjórn,
b.t. Þórhalls Vilhjálmssonar
Alþingi við Austurvöll,
101 Reykjavík.

Veffang:
www.landskjor.is