Spurningar og svör

Kjörstaðir á kjördag

Sveitarfélög auglýsa kjörstaði við alþingiskosningarnar 29. október. Mörg þeirra birta einnig kjörfundarupplýsingar á vefjum sínum. Kjörstaðir eru almennt opnir frá kl. 9 árdegis til kl. 22 að kvöldi. Þó geta kjörstjórnir ákveðið að byrja síðar og hætta fyrr. Innanríkisráðuneytið safnar saman upplýsingum um kjörstaði og tengir í slíkar upplýsingar á vefsíðum sveitarfélaga eftir því sem þær berast, þegar nær dregur kosningum.

Hvar kýs ég ef ég bý erlendis? Er hægt að kjósa bréfleiðis eða rafrænt?

Atkvæðagreiðsla utan kjörfundar erlendis er alfarið í höndum utanríkisráðuneytisins. Atkvæðagreiðslan fer fram í öllum sendiráðum og einnig er unnt að kjósa utan kjörfundar hjá kjörræðismönnum Íslands erlendis. Lista yfir staðsetningu sendiráða og ræðismanna og nánari upplýsingar er að finna á vef utanríkisráðuneytisins . Hvorki bréfkosning né rafræn kosning er heimil. Samkvæmt kosningalögum þurfa allir kjósendur að gefa sig persónulega fram hjá kjörstjóra. Sjá nánar um atkvæðagreiðslu utan kjörfundar.

Ég er íslenskur ríkisborgari sem hef átt lögheimili erlendis í meira en átta ár. Get ég sótt um núna hjá Þjóðskrá Íslands að komast á kjörskrá til að taka þátt í alþingiskosningunum?

Þú getur sótt um að verða tekinn á kjörskrá hjá Þjóðskrá Íslands til og með 29. september 2016. Að öðrum kosti átt þú ekki rétt á að kjósa við alþingiskosningarnar 29. október 2016. Sjá nánar um kjörskrá og kosningarétt hér.

Hvernig fer með atkvæði sem er greitt utan kjörfundar hér á landi?

Ef atkvæðið er greitt hjá sýslumanni í umdæmi þar sem kjósandi er á kjörskrá þá skilur hann þar eftir bréf með atkvæði sínu og skal hann sjálfur láta bréfið í atkvæðakassa.

Ef atkvæðið er greitt hjá sýslumanni í öðru umdæmi en því sem kjósandi er á kjörskrá þá annast og kostar hann sjálfur sendingu atkvæðisbréfs síns. Sýslumanni er þó skylt, ef kjósandi óskar þess, að koma bréfinu í póst.

Utankjörfundaratkvæði skal vera komið í hendur kjörstjórnar fyrir lok kjörfundar á kjördag svo að hægt sé að taka það til greina við kosninguna. Nægjanlegt er að koma bréfi með utankjörfundaratkvæði í einhverja kjördeild þess kjördæmis þar sem kjósandi er á kjörskrá.

Hvert á að senda atkvæði sem greitt er utan kjörfundar erlendis?

Kjósendur á erlendri grundu bera sjálfir ábyrgð á því að koma atkvæðum sínum til skila á Íslandi. Senda skal atkvæði til sýslumanns eða kjörstjórnar í því umdæmi þar sem kjósandi telur sig vera á kjörskrá.

Eftir að kjósandi hefur greitt atkvæði hjá kjörstjóra er kjörseðilsumslag og fylgibréf sett í forprentað umslag (sendiumslag) ætlað viðkomandi sýslumanni eða kjörstjórn og því lokað. Á bakhlið þess er gert ráð fyrir upplýsingum um kjósanda sem hann verður að fylla út svo atkvæðið rati í rétt kjördæmi. Vilji kjósandi ekki að nafn hans, kennitala og lögheimili á Íslandi sé sýnilegt öðrum er honum heimilt að setja þetta umslag ofan í annað og merkja það viðkomandi sýslumanni eða kjörstjórn.

Hægt er að senda utankjörfundaratkvæði með pósti eða koma því á einhvern annan hátt í hendur hlutaðeigandi kjörstjórnar en það verður að berast fyrir lok kjörfundar á kjördag svo hægt sé að taka það til greina við kosninguna. Nægjanlegt er að koma bréfi með utankjörfundaratkvæði í einhverja kjördeild þess kjördæmis þar sem kjósandi er á kjörskrá.

Lista með embættum sýslumanna er að finna hér, en sé ekki ljóst hvert atkvæðið á að fara má senda það til embættis sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu. Það embætti mun sjá um að koma atkvæðinu á réttan stað berist það fyrir kl. 17 á kjördag.

Er hægt að óska eftir því að fulltrúi sýslumanns komi í heimahús fyrir kjördag til þess að kjósandi geti neytt atkvæðisréttar síns?

Já, kjósendum sem ekki geta greitt atkvæði á kjörfundi vegna sjúkdóms, fötlunar eða barnsburðar er heimilt að greiða atkvæði í heimahúsi. Sækja þarf um það í síðasta lagi kl. 16 fjórum dögum fyrir kjördag á sérstöku eyðublaði . Ósk um að greiða atkvæði í heimahúsi skal studd vottorði lögráða manns um hagi kjósandans.

Ef ég kemst ekki til kjörfundar vegna veikinda á kjördag er möguleiki að fá sendan fulltrúa frá kjörstjórn heim?

Nei, ekki er unnt að fá sendan fulltrúa frá kjörstjórn heim á kjördag.

Fyrirgerir atkvæðagreiðsla utan kjörfundar rétti kjósanda til að greiða atkvæði á kjördag?

Nei, kjósanda er heimilt að greiða atkvæði á kjördag þó hann hafi greitt atkvæði utan kjörfundar og kemur atkvæðaseðillinn utan kjörfundar þá ekki til greina við kosninguna.

Hvað geri ég ef ég hef áhuga á að vinna á kjörstað eða innan kjördeilda? Hvar er hægt að sækja um slík störf?

Þeir sem hafa áhuga á að starfa á kjörstað eða innan kjördeilda skulu hafa samband við viðkomandi sveitarstjórn.

Hverjir sjá um framkvæmd alþingiskosninganna?

Framkvæmd alþingiskosninga er samvinnuverkefni nokkurra opinberra aðila. Má þar nefna Alþingi, innanríkisráðuneytið, utanríkisráðuneytið, sýslumenn, sveitarstjórnir, Þjóðskrá Íslands, kjörstjórnir og landskjörstjórn.